Luka płacowa i wartościowanie stanowisk na śniadaniu biznesowym
Luka płacowa i wartościowanie stanowisk to połączenie tematów, które w najbliższych latach staną się codziennością działów HR w Polsce. O tym, jak jedno łączy się z drugim, mówił Jacek Regiec – Prezes Kantaty podczas Śniadania Biznesowego zorganizowanego w miniony piątek przez Uniwersytet WSB Merito w Bydgoszczy. Poniżej relacja z wydarzenia oraz garść praktycznej wiedzy, którą warto zabrać ze sobą – niezależnie od tego, czy zarządzasz działem HR, czy odpowiadasz za wynagrodzenia w mniejszej firmie.
Czym jest luka płacowa i jak wartościowanie stanowisk pomaga ją ograniczyć?
Luka płacowa to różnica w wynagrodzeniach między grupami pracowników wykonujących taką samą lub porównywalną pracę. Najczęściej jest analizowana i kojarzona w kontekście różnic płacowych kobiet i mężczyzn. Wartościowanie stanowisk to z kolei metoda systematycznej oceny wartości poszczególnych ról w organizacji na podstawie obiektywnych kryteriów (odpowiedzialność, wymagane kompetencje, złożoność zadań), a nie subiektywnych ocen przełożonych.
Te dwa tematy są ze sobą ściśle powiązane. Bez rzetelnego wartościowania stanowisk firma nie ma punktu odniesienia, by stwierdzić, czy dane osoby faktycznie wykonują pracę tej samej wartości. Jest to fundament, na którym opiera się cała idea równości wynagrodzeń.
Śniadanie Biznesowe WSB Merito – kontekst wydarzenia
Spotkanie odbyło się w formule śniadania biznesowego, czyli kameralnego wydarzenia łączącego część merytoryczną z możliwością nawiązania nowych kontaktów biznesowych. Organizatorami byli przedstawiciele Uniwersytetu WSB Merito w Bydgoszczy, a całość prowadziła Alicja Ossowska, która sprawnie przeprowadziła uczestników przez prelekcje.
Tego typu wydarzenia mają swoją wartość niezależną od samego programu – to przestrzeń, w której lokalni przedsiębiorcy, eksperci i przedstawiciele biznesu mogą wymieniać się doświadczeniami. W mniej formalnej atmosferze niż podczas dużych konferencji branżowych.
Wartościowanie stanowisk jako narzędzie ograniczania luki płacowej
Głównym punktem prelekcji Jacka Regiec było pokazanie, że wartościowanie stanowisk to nie akademickie ćwiczenie dla działów HR, tylko konkretne narzędzie biznesowe. Jego znaczenie będzie rosło w najbliższych latach z powodów czysto prawnych.
Powodem jest unijna dyrektywa 2023/970 w sprawie przejrzystości wynagrodzeń, którą Polska musi wdrożyć do krajowego porządku prawnego – aktualnie czeka na podpis prezydenta. Dyrektywa nakłada na pracodawców obowiązek raportowania danych o luce płacowej. Firmy zatrudniające powyżej 150 osób będą musiały gromadzić takie dane, a te powyżej 250 pracowników – składać coroczne sprawozdania. Jeśli luka płacowa w danej grupie stanowisk przekroczy 5%, pracodawca będzie zobowiązany do podjęcia działań naprawczych wspólnie z przedstawicielami pracowników.
Jak podkreślał Jacek Regiec, firmy, które już teraz uporządkują swoje struktury wynagrodzeń poprzez wartościowanie stanowisk, unikną chaosu i presji czasowej, gdy przepisy wejdą w życie. Wartościowanie stanowisk daje też coś więcej niż zgodność z prawem – pozwala firmie samodzielnie i świadomie zarządzać polityką wynagrodzeń.
W praktyce proces wartościowania stanowisk obejmuje zwykle:
- zebranie i opisanie wszystkich funkcji w organizacji,
- określenie kryteriów oceny (np. poziom odpowiedzialności, wymagane kompetencje, wpływ na wynik firmy),
- przypisanie punktacji lub rangi poszczególnym stanowiskom,
- zbudowanie na tej podstawie przejrzystych widełek płacowych.
Efektem końcowym jest struktura wynagrodzeń, którą można w prosty sposób uzasadnić – zarówno przed pracownikiem, jak i przed kontrolującym urzędem.
Na zakończenie Jacek Regiec pokazał jak wygląda cały proces krok po kroku i jak można usprawnić ten proces przy użyciu jedynego w Polsce gotowego narzędzia do wartościowania, liczenia i raportowania luki płacowej - enova365.
Karolina Fiszer o psychologii i krytycznym myśleniu w biznesie
Przed wystąpieniem Jacka Regiec, głos zabrała Karolina Fiszer, która poruszyła temat psychologii i krytycznego myślenia. To wystąpienie okazało się doskonałym wprowadzeniem do dalszej części spotkania. Zanim zaczniemy mówić o systemach i procedurach wartościowania stanowisk, warto zadać sobie pytanie, dlaczego ludziom tak trudno przychodzi obiektywna ocena wartości cudzej pracy.
Krytyczne myślenie to w gruncie rzeczy umiejętność odróżniania faktów od założeń i emocji. Dokładnie ta kompetencja jest potrzebna przy projektowaniu i wdrażaniu systemów wartościowania stanowisk. Bez niej łatwo o powielenie tych samych błędów i uprzedzeń, które doprowadziły do powstania luki płacowej w pierwszej kolejności.
Nowe znajomości i zapowiedź współpracy
Śniadania biznesowe mają to do siebie, że najciekawsze rozmowy toczą się często już po oficjalnej części. Mieliśmy przyjemność ponownie spotkać organizatorki wydarzenia, a także poznać nowe, inspirujące osoby.
Z jednym z uczestników - Marcinem Schmidt z MS Improvement zapowiada się ciekawa współpraca. Już wkrótce nagramy wspólny podcast. Szczegóły podamy w najbliższym czasie, ale już teraz możemy zdradzić, że tematyka będzie krążyć wokół zagadnień poruszanych podczas tego typu spotkań biznesowych.
Dlaczego warto zająć się wartościowaniem stanowisk już teraz?
Wnioski z tego spotkania są jasne: temat luki płacowej i wartościowania stanowisk nie zniknie – wręcz przeciwnie, z każdym miesiącem będzie zyskiwał na znaczeniu. Firmy, które podejdą do niego proaktywnie, zamiast czekać na wejście w życie przepisów, zyskają czas na spokojne, przemyślane wdrożenie zmian – zamiast działania pod presją terminu.
Jeśli zastanawiasz się, jak wygląda to w Twojej organizacji, zespół Kantaty chętnie pomoże przeanalizować obecną strukturę wynagrodzeń i zaplanować wdrożenie wartościowania stanowisk krok po kroku. Skontaktuj się z nami, aby porozmawiać o szczegółach.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym jest wartościowanie stanowisk pracy?
Wartościowanie stanowisk to metoda oceny wartości poszczególnych ról w firmie na podstawie obiektywnych kryteriów, takich jak zakres odpowiedzialności, wymagane kompetencje czy wpływ na wyniki organizacji. Pozwala zbudować przejrzystą i uzasadnioną strukturę wynagrodzeń.
Jak wartościowanie stanowisk wpływa na lukę płacową?
Daje obiektywny punkt odniesienia do porównywania wynagrodzeń za pracę tej samej wartości. Bez niego trudno wykazać, że dwie osoby wykonujące porównywalne zadania powinny zarabiać podobnie. To właśnie brak takiego punktu odniesienia jest jedną z głównych przyczyn powstawania luki płacowej.
Czy małe firmy też muszą przeprowadzać wartościowanie stanowisk?
Obowiązki raportowe z dyrektywy dotyczą przede wszystkim większych organizacji, ale wartościowanie stanowisk jest korzystne dla firm każdej wielkości. Pomaga uporządkować politykę wynagrodzeń i uniknąć sporów płacowych, zanim staną się problemem.





